AJANSLAR -
Bolivya'nın bulut ormanlarında yaşayan küçük bir yabani kedi, bilim dünyasında bir asırdan uzun süredir ilk kez yaşayan yeni bir kedi türünün tanımlanmasını sağladı.
Yerel toplulukların ‘tilcayo’ adını verdiği kedi, Güney Amerika'nın geniş bölümünde görülen kaplan kedileri grubuna dahil. Yaklaşık 46 santimetre uzunluğunda ve 1.4 kilogram ağırlığında olan hayvan, ortalama bir evcil kediden daha küçük.
Yeni türü tanımlayan çalışma, perşembe günü Current Biology dergisinde yayımlandı. Araştırmanın yazarlarından National Geographic kaşifi Paola Nogales-Ascarrunz, kedinin açık kahverengi kürkü üzerinde düzensiz şekilli benekler bulunduğunu söyledi.
DNA analizi ortaya çıkardı
Araştırmacılar, Güney Amerika'nın çeşitli ülkelerinden alınan 38 kaplan kedisinin DNA'sını analiz etti. Örnekler arasında müzelerde bulunan sekiz örnek de yer aldı.
Çalışmanın sonucunda, daha önce tek bir tür olarak değerlendirilen kaplan kedilerinin aslında genetik açıdan birbirinden ayrılan beş farklı türden oluştuğu tespit edildi.
Genetik analizler, ‘Leopardus tilcayo’ soyunun diğer kaplan kedilerinden yaklaşık 1.4 milyon yıl önce ayrıldığını gösterdi. Lescroart, DNA'daki farklılıkların soyların ne kadar uzun süre birbirinden fiziksel olarak ayrı kaldığını anlamaya yardımcı olduğunu ve söz konusu zaman aralığının kedilerde genellikle tür düzeyinde ayrım olarak kabul edildiğini söyledi.
Araştırmacılar ayrıca Peru'nun Yungas bölgesinde yeni bir kaplan kedisi alt türü belirledi. Bu hayvana, bölgenin eski İnka İmparatorluğu'ndaki karşılığı olan Antisuyu'ya atıfla "Leopardus tigrinus antisuyo" adı verildi.
Türün geleceği tehdit altında olabilir
Bilim insanlarının yeni tür hakkında bildikleri ise henüz oldukça sınırlı. Araştırmacıların inceleyebildiği yalnızca iki canlı birey bulunuyor ve buna az sayıda fotokapan kaydı eşlik ediyor.
Canlı bireylerden biri, 10 yaşındaki bir erkek kedi. Bir süre Bolivya'da yerel bir ailenin evinde tutulan hayvan daha sonra Yungas bölgesindeki Senda Verde yaban hayatı koruma merkezine götürüldü.
Dış görünüşleri birbirine benzeyen kaplan kedilerinin "kriptik türler" olarak tanımlandığı, yani yalnızca fiziksel özelliklere bakılarak birbirlerinden kolayca ayırt edilemedikleri belirtiliyor.
Araştırmacılar, dışkı örneklerinde küçük kemirgenlere ait kalıntılara rastlanmasının, bu hayvanların beslenmesinde kemirgenlerin rol oynayabileceğine işaret ettiğini aktardı. Fotokapan görüntüleri ise türün daha çok geceleri aktif olabileceğini gösteriyor.
Uluslararası Doğayı Koruma Birliği'nin (IUCN) mevcut Kırmızı Liste değerlendirmesinde kaplan kedileri iki ayrı "savunmasız" tür olarak ele alınıyor ve popülasyonlarının azaldığı belirtiliyor. Araştırma ekibi yeni bulguları IUCN ile paylaştı. Kurumun gelecek değerlendirmesinde beş genetik soyun ayrı ayrı incelenmesi bekleniyor.
