AJANSLAR -
ABD, Danimarka ve Grönland, Washington'ın Grönland'daki askeri varlığını önemli ölçüde genişletmesine imkan tanıyan ve ABD'nin rakiplerinin adada kendi üslerini kurmasını engelleyen bir anlaşmaya vardı.
Trump anlaşmayı Truth Social hesabından yaptığı açıklamayla duyurdu.
Reuters'ın haberine göre Trump, ABD'nin onayı olmadan hiçbir ABD düşmanının Grönland'da hassas yatırımlar yapamayacağını ve anlaşmanın herhangi bir sona erme tarihi bulunmadığını belirtti.
Trump, "Benim talimatımla Danimarka ve Grönland temsilcileriyle çalışarak ABD'nin, Grönland'ın ve Amerika Birleşik Devletleri'nin güvenliğini sağlamak ve savunmak için Grönland'da gerekli olan her şeyi yapma konusunda sonsuza kadar tam yetkiye sahip olmasını garanti altına aldık" ifadelerini kullandı.
Grönland'ı satın alma hedefi
Reuters, cuma günü daha önce ABD ve Danimarka'nın Grönland'daki ABD askeri varlığının artırılmasını sağlayacak bir anlaşma üzerinde uzlaşmaya yaklaştığını bildirmişti.
Danimarka'ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland'da ABD'nin askeri varlığının genişletilmesini öngören anlaşma, Trump'ın adayı ABD'ye katma yönündeki uzun süredir devam eden hedefinin ise oldukça gerisinde kalıyor.
ABD, 1951 tarihli bir anlaşma sayesinde Grönland'da halihazırda neredeyse sınırsız uçuş ve üs kurma haklarına sahip.
Trump'ın açıklaması, ABD Başkanı'nın müzakerelerin sonucundan memnun olduğunu ve en azından yakın gelecekte Grönland üzerindeki toprak taleplerini yeniden gündeme getirmeyebileceğini gösterdi.
Trump, ayrıntı vermeden, ABD'nin kısa süre içinde adada geniş bir askeri varlık oluşturacağını belirtti. Grönland'ın uzak kuzeybatısında halihazırda ABD Uzay Kuvvetlerine ait bir üs bulunuyor.
Trump, "Bu, Amerika Birleşik Devletleri için bir rüyanın gerçekleşmesi" ifadesini kullandı.
Anlaşmanın kapsamı henüz net değil
Danimarka Başbakanlık Ofisi, anlaşmanın Kuzey Atlantik ve Arktik bölgesinin güvenliğini güçlendireceğini açıkladı.
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise yaptığı açıklamada anlaşmanın Grönland'ın çıkarlarını ve Arktik adanın uluslararası işbirliğindeki konumunu tanıdığını belirtti.
Nielsen, "Bu hepimize fayda sağlıyor" dedi.
Cuma gecesi itibarıyla anlaşmanın birçok ayrıntısı belirsizliğini korudu. Bunların arasında anlaşma kapsamında Grönland'da yeni ABD üslerinin inşa edilip edilmeyeceği de bulunuyor.
Trump'ın müzakereler veya anlaşmalarla ilgili Truth Social paylaşımlarında çoğu zaman ayrıntılı bilgi veya bağlam bulunmuyor.
ABD üsleri için yeni düzenleme
Atlantik Konseyi'nde görev yapan ve daha önce Pentagon yetkilisi olan Imran Bayoumi, ABD'nin Grönland veya Danimarka'nın onayı olmadan üs inşa edebilmesinin anlaşmanın yeni bir unsuru olacağını söyledi.
Bayoumi, Washington'ın hedeflerinin büyük bölümüne ABD-NATO ilişkilerini daha geniş ölçekte zorlamadan diplomasi ve diyalog yoluyla ulaşabileceğini belirtti.
Anlaşmanın Danimarka'ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland'da nasıl karşılanacağı da belirsizliğini koruyor.
Adanın sakinleri bağımsızlık hedeflerini sürdürüyor ve ABD'nin kontrol sağlamaya yönelik girişimlerine tepki gösteriyor.
Rubio: Grönland Kuzey Amerika'nın stratejik savunma alanının parçası olacak
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da ayrı bir açıklama yaparak anlaşmanın Washington'ın Grönland'a ilişkin ulusal güvenlik endişelerini "kalıcı ve tamamen" giderdiğini söyledi.
Rubio, "Grönland sonsuza kadar Kuzey Amerika'nın stratejik savunma alanının parçası olacak ve herhangi bir rakibin bu alana ve çevresine girmesini engelleyecek" ifadelerini kullandı.
ABD Dışişleri Bakanlığından bir yetkili ise anlaşmanın belirli şartlarını görüşmek üzere isminin açıklanmaması koşuluyla yaptığı açıklamada, NATO üyesi olmayan ülkelerin Grönland'da üs kurmasının anlaşma kapsamında yasaklandığını söyledi.
Yetkili, anlaşmanın yalnızca ABD ve müttefiklerinin tanımlanmamış "hassas yatırımlar" yapmasına izin vereceğini belirtti.
ABD'ye anlaşma kapsamında kalıcı erişim, üs kurma ve hava sahasını kullanma hakları tanındığını belirten yetkili, düzenlemenin Grönland'ın bağımsız olması durumunda da geçerliliğini koruyacağını ifade etti.
