AJANSLAR -
ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında, İran'a yönelik askeri operasyonların yeniden başlatılması konusunda ciddi bir görüş ayrılığı yaşandığı öne sürüldü. İsrail basınında yer alan haberlere göre iki lider arasındaki telefon görüşmesi, karşılıklı bağrışmaların yaşandığı sert bir tartışmaya dönüştü.
İsrail merkezli Ynet haber sitesine konuşan kaynaklar, Netanyahu'nun İran'a yeniden saldırı düzenlenmesi için Washington yönetimine baskı yaptığını, Trump'ın ise diplomatik çözüm arayışını sürdürmekte ısrar ettiğini aktardı.
İddialar, ABD'deki ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin yaşadığı kayıpların ardından gündeme geldi. Trump'ın İran'la çatışmanın siyasi sonuçlarından rahatsız olduğu öne sürülürken iki lider arasındaki anlaşmazlığın, bölgedeki askeri gerilimin geleceği açısından önem taşıdığı değerlendiriliyor.
Netanyahu saldırı, Trump diplomasi istiyor
Ynet'e konuşan kaynaklara göre Netanyahu, İran'a yönelik askeri baskının yeniden artırılmasını savunurken Trump, mevcut diplomatik sürecin devam etmesinden yana tavır aldı.
Tarafların aylardır devam eden müzakerelerde kendi taleplerinde ısrar etmesi, görüşmelerin çıkmaza girmesinde etkili oldu. İsrail yönetiminin yeni bir askeri operasyon seçeneğini gündemde tutmak istediği, Washington'un ise bu aşamada farklı bir yaklaşım benimsediği ileri sürüldü.
Kaynaklar, iki liderin telefon görüşmesinde gerilimin giderek yükseldiğini ve konuşmanın sert bir tartışmaya dönüştüğünü iddia etti. Ancak görüşmenin içeriğine ilişkin bu anlatım, taraflarca ortaklaşa doğrulanmış değil.
Netanyahu'nun ofisinden kavga iddiasına yalanlama
İsrail Başbakanlık Ofisi, Trump ile Netanyahu arasında telefon görüşmesi yapıldığını doğruladı, ancak konuşmanın gergin geçtiği yönündeki haberleri reddetti.
Ofisten yapılan açıklamada, görüşmenin "kesinlikle zor bir görüşme olmadığı" belirtildi. Böylece İsrail basınındaki iddialarla Başbakanlık Ofisinin açıklaması arasında farklı bir tablo ortaya çıktı.
Beyaz Saray ise iki lider arasında bağrışma yaşandığı iddiasını doğrudan doğrulamak yerine, ABD'nin İran karşısındaki mevcut askeri ve ekonomik tutumunu vurguladı.
Beyaz Saray'dan İran'a askeri ve ekonomik baskı mesajı
Beyaz Saray sözcüsü, Fox News'e yaptığı açıklamada ABD'nin İran karşısında güçlü bir konumda bulunduğunu savundu. Sözcü, Washington'un Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolüne ve İran ekonomisine uygulanan baskıya dikkat çekti.
Açıklamada, Ekonomik Dışlama Operasyonu ile Demir Kapı Operasyonu'nun devam edeceği belirtilirken Trump'ın ABD'nin çıkarları doğrultusunda hareket edeceği vurgulandı.
Washington'un açıklaması, İran üzerindeki baskının sürdürüleceğine işaret etse de yeni bir askeri saldırı kararı alındığı anlamına gelmiyor.
Financial Times: Netanyahu, Trump'ı sürekli arıyor
İngiliz Financial Times gazetesinin haberine göre Netanyahu, İran'a yönelik askeri operasyonların yeniden başlatılması için Trump'la sık sık temas kuruyor. Gazete, İsrail Başbakanı'nın ABD Başkanı'nı neredeyse her gün aradığını aktardı.
İsrail merkezli Ynet'in 11 Kasım'da yayımladığı haber de iki lider arasındaki temel anlaşmazlığın İran'a karşı izlenecek yöntem üzerinde yoğunlaştığını ortaya koydu. Habere göre Netanyahu, İran'ın nükleer tehdidinin kalıcı biçimde ortadan kaldırılması için Tahran'daki yönetimin değişmesi gerektiğini savunuyor.
Trump ise İran'la diplomatik anlaşma ihtimalinin tüketilmemesi gerektiğini belirtiyor. ABD Başkanı, hafta başındaki açıklamasında İran'a yönelik yeni bir askeri harekâtın şimdilik gerekli görünmediğini ifade etmişti.
Trump ile Netanyahu arasında daha önce de gerilim yaşandı
Trump ve Netanyahu arasında İran konusunda yaşandığı öne sürülen tartışma, iki liderin ilişkilerinde basına yansıyan ilk anlaşmazlık değil.
Trump, haziran ayında muhafazakâr yorumcu Miranda Devine'e verdiği röportajda, Netanyahu'yla geçmişte yaşadığı sert bir görüşmeye ilişkin soruları yanıtlamıştı.
ABD Başkanı, Netanyahu'nun Lübnan'la sürekli çatışmasından rahatsızlık duyduğunu belirterek kendisine çatışmaları durdurması gerektiğini söylediğini aktarmıştı. Trump, buna rağmen İsrail Başbakanı'yla ilişkilerinin iyi olduğunu savunmuştu.
İran'dan Avrupa'daki ABD üslerine tehdit
Washington ile Tel Aviv arasında İran konusunda görüş ayrılığı yaşandığı iddiaları gündemdeyken Tahran'dan da yeni bir askeri uyarı geldi.
İranlı yetkili Muhsin Rızai, Beyrut merkezli Al Mayadeen televizyonuna yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'a yeniden saldırması hâlinde verilecek karşılığın yalnızca Orta Doğu'daki Amerikan askeri üsleriyle sınırlı kalmayabileceğini söyledi.
Rızai, Avrupa ülkelerindeki bazı ABD askeri üslerinin de hedef alınabileceği uyarısında bulundu.
Bu açıklama, İran'a yönelik olası yeni bir askeri operasyonun bölge dışındaki Amerikan askeri varlıkları açısından da risk oluşturabileceği yönündeki endişeleri gündeme taşıdı.
Trump ile Netanyahu arasındaki telefon görüşmesinin sert bir tartışmaya dönüştüğü iddiası ise henüz bağımsız biçimde doğrulanmadı. Ynet'in haberine göre görüşmenin gerçekleştiği teyit edilirken Netanyahu'nun ofisi bağrışma yaşandığı iddiasını kesin bir dille reddetti.
