Çin Bilimler Akademisi, 2026-2030 dönemini kapsayan yeni kalkınma planını açıkladı. Entegre devreler, yapay zekâ, kuantum teknolojileri, yaşam bilimleri, beyin-bilgisayar arayüzleri ve kontrollü nükleer füzyon öncelikli araştırma alanları arasında yer aldı. Plan ayrıca yapay zekânın bilimsel araştırmalarda daha yoğun kullanılmasını ve Çin'in bölgesel araştırma altyapısının güçlendirilmesini öngörüyor.
Çin Bilimler Akademisi (CAS), ülkenin bilim ve teknolojide önümüzdeki beş yıllık araştırma yönelimini şekillendirecek 2026-2030 kalkınma planını yayımladı. Plan; temel araştırmalar, stratejik yüksek teknolojiler ve sürdürülebilir kalkınma olmak üzere üç ana alanda bilimsel çalışmaların yoğunlaştırılmasını öngörüyor.
Akademinin belirlediği öncelikli alanlar arasında entegre devreler, yapay zekâ, kuantum teknolojileri, yaşam bilimleri ve biyoteknoloji, beyin-bilgisayar arayüzleri ve kontrollü nükleer füzyon bulunuyor.
Bunun yanı sıra fotonik, uzay, bilgi teknolojileri, deniz bilimleri, enerji ve malzeme teknolojileri stratejik yüksek teknoloji alanları arasında gösterildi. Tarım, yerküre ve doğal kaynaklar, atmosfer, okyanus ve ekolojik çevre konularına da sürdürülebilir kalkınma başlığı altında ağırlık verilecek.
Yapay zekâ bilimsel araştırmaların merkezine taşınıyor
Planın dikkat çeken başlıklarından biri yapay zekâ oldu. Çin Bilimler Akademisi, yapay zekânın yalnızca bağımsız bir araştırma alanı olarak değil, diğer bilimsel çalışmaların hızlandırılmasında kullanılacak temel araçlardan biri olarak değerlendirilmesini öngörüyor.
Bu kapsamda yapay zekânın temel bilimler, stratejik yüksek teknolojiler ve sürdürülebilir kalkınma araştırmalarında daha yoğun kullanılması planlanıyor.
Akademi ayrıca bilimsel temel modeller, “akıllı bilim insanı” sistemleri, bilimsel veri merkezleri ve araştırmalarda kullanılacak yeni yapay zekâ altyapılarının geliştirilmesini hedefliyor.
Çip, kuantum ve füzyon öne çıkıyor
Plan, Çin'in küresel teknoloji rekabetinde stratejik önem verdiği alanları da ortaya koyuyor.
Entegre devrelerin öncelikli alanlar arasına alınması, yarı iletken teknolojilerindeki araştırmaların önümüzdeki beş yılda da Çin'in bilim ve teknoloji politikalarının temel başlıklarından biri olacağını gösteriyor.
Kuantum teknolojileri de araştırma kaynaklarının yoğunlaştırılacağı alanlardan biri olacak. Çin'in 2026-2030 dönemine ilişkin ulusal planında yüksek performanslı yapay zekâ çipleri ve genel amaçlı kuantum bilgisayarların geliştirilmesi de hedefler arasında bulunuyor.
Beyin-bilgisayar arayüzleri ve kontrollü füzyon
Çin'in geleceğin teknolojileri arasında konumlandırdığı beyin-bilgisayar arayüzleri de Çin Bilimler Akademisinin öncelikli araştırma alanları arasına girdi.
Beyin ile bilgisayar sistemleri arasında doğrudan iletişim kurulmasını amaçlayan teknolojinin sağlık başta olmak üzere çeşitli alanlarda uygulanmasına yönelik çalışmaların önümüzdeki yıllarda hızlanması bekleniyor.
Enerji alanında ise kontrollü nükleer füzyon Akademinin stratejik öncelikleri arasında yer aldı. Çin'in 2026-2030 ulusal kalkınma planında da kontrollü füzyon teknolojilerinin geliştirilmesi geleceğin enerji teknolojileri arasında gösterilmişti.
Bilim ve teknoloji için “3+4+X” modeli
Çin Bilimler Akademisi araştırma kapasitesinin ülke içindeki dağılımını da yeniden yapılandırmayı planlıyor.
Pekin ve çevresi, Şanghay merkezli Yangtze Nehri Deltası ile Guangdong-Hong Kong-Makao Büyük Körfez Bölgesi üç stratejik merkez olarak konumlandırılacak.
Hefei, Chengdu-Chongqing bölgesi, Wuhan ve Xi'an ise dört stratejik destek noktası olacak. Bunlara farklı bölgelerde kurulacak veya geliştirilecek araştırma merkezleri eklenecek.
Akademi bu yapıyı “3+4+X” olarak tanımlıyor.
Yeni plan, Çin'in 2030'a kadar yalnızca belirli teknolojilerde ilerlemeyi değil, temel bilimlerden araştırma altyapısına ve bilim insanı yetiştirilmesine kadar daha geniş bir bilim ve teknoloji kapasitesi oluşturmayı hedeflediğini ortaya koyuyor.
Kaynak: Çin Bilimler Akademisi, Xinhua, CCTV
Derleme: OGÜNhaber GPT
