ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Türkiye ile ABD arasındaki S-400 anlaşmazlığının aşılabilecek bir mesele olduğunu açıkladı. Barrack, Rus sisteminin Amerikan savunma altyapısıyla uyumlu olmadığını vurgularken, konunun ikili ilişkiler açısından kritik bir engel olmadığını söyledi. F-35’e dönüş için ise ABD Kongresinin belirlediği yasal şartlar yürürlükte kalmaya devam ediyor.
ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Türkiye’nin Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemleri nedeniyle Washington ile Ankara arasında yıllardır devam eden anlaşmazlığın çözülebileceği mesajını verdi.
Barrack, 21 Eylül’de CNN Türk Washington Temsilcisi Yunus Paksoy’a yaptığı açıklamada Türkiye-ABD ilişkilerini ve S-400 meselesini değerlendirdi.
“Rus sisteminin kullanımı ABD sistemiyle kesinlikle uyumlu değildir. Kongrenin S-400 sorununu nasıl çözeceği üzerinde çalışması gerekiyor.” diyen Barrack, konunun iki ülke ilişkileri açısından aşılmaz bir sorun olmadığını belirtti.
Barrack, S-400 konusunda şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu, iki ülke için çok kritik bir sorun değil.” (Tom Barrack, CNN Türk)
ABD’li Büyükelçi ayrıca Türkiye’nin Washington açısından önemli bir ortak olduğunu belirterek Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında iyi bir iletişim bulunduğunu söyledi.
“Türkiye, ABD Başkanı için çok önemli bir ortak. İletişimimizi iyi tutmaya çalışıyoruz.” (Tom Barrack, CNN Türk)
F-35 için yasal engel devam ediyor
Barrack’ın S-400 meselesinin çözülebileceğine ilişkin mesajına rağmen Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılması ABD mevzuatındaki açık şartlara bağlı bulunuyor.
ABD Kongresinin 2020 Mali Yılı Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın 1245’inci maddesine göre Türkiye’ye F-35 transferinin yeniden mümkün olabilmesi için Amerikan yönetiminin Kongre’ye Türkiye’nin artık S-400 sistemine veya sistemle bağlantılı ekipman ve personele sahip olmadığını bildirmesi gerekiyor.
Aynı düzenleme, Türkiye’nin gelecekte yeniden S-400 sistemi teslim almayacağı konusunda güvenilir güvence vermesini de şart koşuyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı, 22 Temmuz 2026’da Kongre’ye gönderdiği yazıda Türkiye’nin F-35 programına dönmek için gerekli yasal şartları henüz yerine getirmediğini bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında Washington’ın S-400 konusundaki politikasının değişmediği ve Türkiye’nin Rus sistemine sahip olmaya devam ettiği sürece F-35 transferinin mevcut mevzuat kapsamında mümkün olmadığı belirtildi.
Barrack daha önce de çözüm mesajı vermişti
Tom Barrack, nisan ayında Antalya Diplomasi Forumu sırasında da S-400 meselesinin yakın zamanda çözülebileceğini söylemişti.
Barrack, 17 Nisan’daki açıklamasında, “S-400 meselesinin yakında çözüldüğünü göreceğinizi düşünüyorum.” ifadesini kullanmış ve Trump yönetiminin Türkiye’nin F-35 programına dönmesine prensipte karşı olmadığını belirtmişti.
Birkaç gün sonra Fox News Digital’e konuşan Barrack, olası çözümün ABD hukukuna uygun olması gerektiğini vurguladı ve Türkiye’nin yeniden F-35 programına katılmasının NATO içindeki savunma iş birliğini güçlendirebileceğini söyledi.
Türkiye 2019’da programdan çıkarılmıştı
Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından 2019 yılında F-35 programından çıkarılma sürecine alındı. Pentagon, S-400 sisteminin F-35’in hassas teknolojileri açısından güvenlik riski oluşturduğunu savundu.
ABD Savunma Bakanlığı, S-400 ile F-35 sistemlerinin aynı savunma mimarisi içinde bulunmasının kabul edilemeyeceğini açıklamıştı.
Washington daha sonra Aralık 2020’de Türkiye’nin Savunma Sanayii Başkanlığına CAATSA kapsamında yaptırım uyguladı.
Barrack’ın son açıklaması, iki ülke arasında S-400 ve F-35 dosyalarının diplomatik çözüm arayışlarıyla yeniden gündeme geldiğini gösteriyor. Ancak S-400’ün geleceğine ilişkin somut ve resmî bir mutabakat henüz açıklanmış değil.
Bu nedenle S-400 meselesinin siyasi olarak çözülebileceğine yönelik olumlu mesajlarla, F-35 transferini düzenleyen ABD yasalarındaki bağlayıcı şartların birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.
Kaynak: CNN Türk, ABD Dışişleri Bakanlığı, ABD Savunma Bakanlığı, Reuters, Anadolu Ajansı
Derleme: OGÜNhaber GPT
