Azerbaycan Bakanlar Kabinesinin 309 sayılı kararıyla devlet okullarındaki öğrenci kıyafetlerine ilişkin kurallar değiştirildi. Düzenlemeye göre standart okul üniformasının bütünlüğünü bozan veya genel eğitimin laiklik ilkesine uygun olmayan kıyafet unsurlarına izin verilmeyecek. Kararda başörtüsü açıkça belirtilmese de düzenlemenin hicabı kapsayıp kapsamadığı ülkede tartışma konusu oldu.
Azerbaycan’da devlet okullarındaki öğrenci kıyafetlerine ilişkin yeni düzenleme kamuoyunda tartışma başlattı. Bakanlar Kabinesi, 21 Eylül 2026 tarihli ve 309 sayılı kararıyla 2022’den beri yürürlükte bulunan devlet okullarındaki üniforma düzenlemesinde değişikliğe gitti. Karar, Başbakan Ali Asadov tarafından imzalandı.
Yeni düzenlemede öğrencilerin belirlenmiş okul kıyafetinin bütünlüğünü bozan veya genel eğitimin “dünyəvilik”, yani laiklik ilkesine uygun olmayan diğer kıyafet unsurlarını kullanmasına izin verilmeyeceği hükme bağlandı.
Kararın ilgili maddesinde şu ifade yer alıyor:
“Öğrencilerin belirlenmiş kıyafet biçiminin bütünlüğünü bozan, ayrıca genel eğitimin laiklik ilkesine uygun olmayan diğer kıyafet unsurlarının kullanılmasına izin verilmez.”
Başörtüsü kararda açıkça yer almıyor
Düzenlemenin yayımlanmasının ardından en fazla tartışılan konu, “laiklik ilkesine uygun olmayan kıyafet unsurları” ifadesinin başörtüsünü kapsayıp kapsamadığı oldu.
Ancak Bakanlar Kabinesinin yayımladığı 309 sayılı kararın metninde başörtüsü, hicab veya herhangi bir dini kıyafet türü açıkça isimlendirilmiyor. Bu nedenle kararın doğrudan “başörtüsü yasağı” getirdiğini kesin bir hüküm olarak aktarmak mevcut resmî metnin ötesine geçiyor.
Buna karşılık bazı Azerbaycan haber kaynakları düzenlemeyi başörtüsünün okul üniformasına eklenmesini engelleyen bir karar şeklinde yorumladı. Operative Information Center tarafından yayımlanan haberde hükmün dini başörtüsü gibi standart üniformanın dışındaki unsurları fiilen kapsayacağı öne sürüldü. Bu, kararın kendi metnindeki açık bir ifade değil, yayının yorumu niteliğinde.
Uzmanlardan farklı yorumlar
Azerbaycan’da kararın kapsamına ilişkin farklı değerlendirmeler de yapılıyor.
Eğitim uzmanı Ramin Nuraliyev, AzEdu’ya yaptığı açıklamada kararda Müslüman öğrencilerin başlarını örtemeyeceğine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığını belirtti. Nuraliyev, konunun dinî yaşam tarzını benimseyen ailelerin hassasiyetleri de dikkate alınarak ele alınması gerektiğini savundu.
Diğer bazı eğitim uzmanları ise devlet okullarında belirlenen standart okul üniformasına uyulmasının zorunlu olduğunu ve yeni hükmün dini kıyafetler konusunda da uygulanabileceğini değerlendiriyor.
Milli kıyafetler için istisna getirildi
309 sayılı kararla Azerbaycan’ın tarihi, kültürü ve milli-manevi değerleriyle ilgili etkinliklerde milli kıyafet veya milli kıyafet unsurlarının kullanılmasına da istisna getirildi.
Bunun için okulun Pedagoji Kurulunun karar vermesi gerekecek.
Düzenlemeyle velilere de sorumluluk yüklendi. Anne-babalar veya diğer yasal temsilciler, çocuklarının okul kıyafetiyle ilgili kurallara uymasını sağlamakla yükümlü olacak. Kurallara uyulmasına ilişkin ortaya çıkabilecek konular ise okulun Pedagoji Kurulu tarafından değerlendirilecek.
Laiklik ilkesi temmuz ayında yasaya eklenmişti
Yeni kıyafet düzenlemesinin hukuki altyapısı birkaç ay önce oluşturuldu. Azerbaycan’da 7 Temmuz 2026’da kabul edilen yasa değişikliğiyle genel eğitimin temel ilkeleri arasına “millilik ve laiklik” ilkesi açık şekilde eklendi. Aynı değişiklikle devlet okullarında öğrencilerin ve eğitimcilerin kıyafet kurallarına uyması gerektiği hükme bağlandı.
Bu değişikliğin ardından Bakanlar Kabinesi 21 Eylül’de 309 sayılı kararı yayımlayarak öğrenci üniformalarına ilişkin uygulamanın ayrıntılarını belirledi.
Kararın başörtüsüne doğrudan yasak getirip getirmediğine ilişkin tartışmalar sürerken, resmî metinde başörtüsünün açık biçimde yasaklandığına ilişkin özel bir madde bulunmuyor. Sosyal medyadaki tepkilerin ne ölçüde yaygın olduğuna ilişkin ise bağımsız ve ölçülebilir bir veri bulunmadığından, bunu kesin biçimde “geniş çaplı tepki” olarak nitelemek mümkün değil.
Kaynak: Azerbaycan Bakanlar Kabinesi, Azerbaycan Eğitim ve Bilim Bakanlığı, APA, AzEdu, Trend
Derleme: OGÜNhaber GPT
