İnsan karakteri bir günde oluşmaz. Yaşanan olaylar, görülen davranışlar, hissedilen acılar ve içe atılan duygular zamanla insanın ruhunda derin izler bırakır. Özellikle travmalar, insanın hayata bakışını değiştiren görünmez kırılma noktalarıdır. “Ağaç yaşken eğilir” atasözü tam da bunu anlatır. Çocuklukta ya da genç yaşta yaşanan ağır olaylar, insanın ileriki hayatındaki davranışlarını büyük ölçüde etkiler.

Bir insan sürekli eleştirilerek büyüdüyse zamanla kendine güvenini kaybedebilir. Sevgi görmeden büyüyen biri, ileride sevgiyi nasıl göstereceğini bilemeyebilir. Sürekli terk edilen bir insan ise en yakınındakilere bile kolay kolay güvenemez. Çünkü travmalar yalnızca anılarda kalmaz; insanın düşüncelerine, davranışlarına ve ilişkilerine de yerleşir. Deyimde söylendiği gibi, bazı insanlar “sütten ağzı yandığı için yoğurdu üfleyerek yer.” Yani geçmişte yaşadığı acılar yüzünden gelecekte sürekli temkinli davranır.

Travma yaşayan insanların bazıları içine kapanırken bazıları öfkeye sarılır. Kimi insan duygularını saklamayı öğrenir, kimi ise en küçük olayda bile büyük tepkiler verir. Aslında bu davranışların çoğu görünmeyen yaraların sonucudur. İnsan bazen kendini korumak için duvar örer. Fakat o duvar zamanla yalnızlığa dönüşebilir. “İçine ateş düşmek” deyimi, travmanın insan ruhunda bıraktığı derin acıyı anlatan en güçlü ifadelerden biridir.

Modern dünyada insanlar güçlü görünmeye çalışsa da çoğu kişinin içinde geçmişten taşıdığı sessiz savaşlar vardır. Çocuklukta yaşanan baskılar, aile içi problemler, kayıplar, dışlanma veya sevgisizlik insanın karakterini fark ettirmeden şekillendirir. Bazı insanlar bu acılar sayesinde güçlenir, bazıları ise kırılganlaşır. Çünkü her insanın taşıma gücü farklıdır.

Ancak travmalar insanın kaderi olmak zorunda değildir. İnsan yaşadığı acıları anlayıp yüzleşebildiğinde kendini yeniden inşa edebilir. Geçmiş değişmez ama geçmişin insan üzerindeki etkisi değişebilir. Çünkü en derin yaralar bile zamanla iyileşebilir. Önemli olan, insanın kendi içindeki karanlığı inkâr etmek yerine onunla yüzleşebilmesidir. Bazen en güçlü insanlar, en ağır yükleri sessizce taşıyanlardır.