Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin 2040 yılına kadar enerji alanında izleyeceği yol haritasını ortaya koyan Milli Enerji 2040 Vizyonu’nu açıkladı. Elektrik üretiminden yenilenebilir enerjiye, nükleer santrallerden petrol ve doğal gaz üretimine kadar geniş bir dönüşümü kapsayan vizyon çerçevesinde toplam 500 milyar dolarlık yatırım yapılması ve 108 bin kişiye doğrudan istihdam sağlanması hedefleniyor.
Milli Enerji 2040 Vizyonu ile Türkiye’nin enerji alanında dışa bağımlılığını azaltması, yerli üretim kapasitesini artırması ve enerji ihtiyacını mümkün olduğunca milli kaynaklarla karşılaması amaçlanıyor. Plan kapsamında 2040 yılında Türkiye’nin enerji ihtiyacının yüzde 36’sının elektrikten karşılanması öngörülüyor.
Elektrik talebi yaklaşık iki katına çıkacak
Türkiye’nin 2025 yılında 365 teravatsaat (TWh) olan toplam elektrik talebinin 2040 yılında 680 TWh seviyesine yükselmesi bekleniyor. Bu talebin 90 TWh’lik bölümünün elektrikli araçlardan kaynaklanacağı tahmin ediliyor. Kişi başına elektrik tüketiminin ise 2040 yılında 7 bin 500 kilovatsaate ulaşması hedefleniyor.
Elektrik alanındaki büyümeye paralel olarak Türkiye’nin mevcut 123 gigavat (GW) seviyesindeki kurulu gücünün, 190 milyar dolarlık yatırımla 2040 yılında 281 GW’a çıkarılması planlanıyor.
Yenilenebilir enerjide büyük kapasite artışı
Milli Enerji 2040 Vizyonu’nun en önemli ayaklarından birini yenilenebilir enerji oluşturuyor. Mevcut durumda yüzde 63 olan yenilenebilir kaynakların elektrik kurulu gücü içerisindeki payının yüzde 77’ye yükseltilmesi hedefleniyor.
Bu kapsamda güneş enerjisi kurulu gücünün 26 GW’tan 112 GW’a, rüzgâr enerjisi kurulu gücünün ise 15 GW’tan 63 GW’a çıkarılması planlanıyor. Güneş ve rüzgâr enerjisine toplam 100 milyar dolarlık yatırım yapılması öngörülürken, bu iki kaynağın toplam kurulu gücünün 2040 yılında 175 GW seviyesine ulaşması hedefleniyor.
Enerji altyapısına 116 milyar dolarlık yatırım
Artan elektrik ihtiyacının karşılanması ve enerji arz güvenliğinin sağlanması amacıyla elektrik iletim ve dağıtım şebekelerine toplam 116 milyar dolarlık yatırım yapılacak.
İletim altyapısında trafo kapasitesinin yüzde 50, hat uzunluğunun ise yüzde 30 artırılması planlanıyor. Ayrıca 28 GW kapasiteli ve 10 bin kilometre uzunluğunda yüksek gerilim doğru akım (HVDC) hatları inşa edilecek.
Dağıtım tarafında ise akıllı sayaç dönüşümü, SCADA kapsama oranı ve şehir içi ring şebeke oranının yüzde 100’e çıkarılması hedefleniyor.
2040 yılında 20 milyon elektrikli araç hedefi
Türkiye’nin ulaşım sektöründe de kapsamlı bir elektrikleşme sürecine girmesi öngörülüyor. Bu doğrultuda 2040 yılına kadar elektrikli araç sayısının 20 milyona, şarj soketi sayısının ise 1,5 milyona ulaştırılması hedefleniyor. Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte petrol tüketiminde de önemli bir düşüş bekleniyor.
Nükleer enerjide 10 GW kapasite
Enerji arz güvenliğinin sağlanmasında nükleer enerjiye de önemli bir rol veriliyor. Akkuyu, Sinop ve Trakya Nükleer Güç Santralleri ile Küçük Modüler Reaktörler (SMR) projelerinin hayata geçirilmesiyle Türkiye’nin 2040 yılında 10 GW nükleer enerji kapasitesine ulaşması planlanıyor.
Petrol ve doğal gazda yüzde 100 yerli üretim hedefi
Vizyonun dikkat çeken hedeflerinden biri de petrol ve doğal gazda dışa bağımlılığın sona erdirilmesi.
2025 yılında günlük 993 bin varil olan petrol tüketiminin, elektrikleşmenin etkisiyle 2040 yılında 718 bin varile düşmesi bekleniyor. Mevcut durumda yüzde 15 seviyesinde olan petrol tüketimini yerli üretimle karşılama oranının ise 2040 yılında yüzde 100’e çıkarılması hedefleniyor.
Doğal gazda da benzer bir hedef ortaya konuluyor. 2025 yılında 59 milyar metreküp olan yıllık doğal gaz tüketiminin 2040 yılında 57 milyar metreküpe gerilemesi, mevcut yüzde 15 seviyesindeki yerli üretimle karşılama oranının ise yüzde 100’e ulaşması planlanıyor.
Enerji KİT’lerinden 210 milyar dolarlık yatırım
Türkiye’nin enerji alanındaki dönüşümünde kamu kuruluşları da önemli sorumluluk üstlenecek. TEİAŞ, EÜAŞ, Eti Maden, TPAO ve BOTAŞ’ın toplam 210 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirmesi öngörülüyor.
Öte yandan 2025-2040 döneminde enerji verimliliği çalışmalarıyla birincil enerji yoğunluğunun yüzde 40 azaltılması ve bu sayede toplam 240 milyar dolarlık tasarruf sağlanması hedefleniyor.
Milli Enerji 2040 Vizyonu kapsamında ortaya konulan hedeflerin tamamının hayata geçirilmesiyle Türkiye’nin enerji alanında milli üretim oranının yüzde 92’ye ulaşması, emisyonların yüzde 40 azaltılması, yenilenebilir enerji kapasitesinin önemli ölçüde artırılması ve petrol ile doğal gaz üretiminin günlük 1,7 milyon varil seviyesine çıkarılması amaçlanıyor.
Toplam 500 milyar dolarlık yatırım ve 108 bin kişilik doğrudan istihdam öngören Milli Enerji 2040 Vizyonu, Türkiye’nin önümüzdeki 15 yılda enerji üretiminden tüketimine kadar bütün sistemi yeniden şekillendirmeyi hedefleyen kapsamlı bir dönüşüm programı olarak öne çıkıyor.