Morgan Stanley'nin 10 Kasım tarihli raporu, küresel hisse senedi hedge fonlarının son 10 yılı aşkın dönemin en hızlı risk azaltımını gerçekleştirdiğini ortaya koydu. Haziran sonundan bu yana pozisyon küçülmesi yüzde 10,7'ye ulaşırken, yapay zekâ hisselerindeki satışlar ve 57 milyar dolarlık satış baskısı dikkat çekti.
Küresel hisse senedi piyasalarında özellikle yapay zeka ve teknoloji hisselerinde yaşanan sert düşüşler, büyük yatırım fonlarının risklerini hızla azaltmasına neden oldu. ABD'li yatırım bankası Morgan Stanley'nin 10 Kasım tarihli değerlendirmesine göre, küresel hisse senedi hedge fonları kasım ayının ilk haftası itibarıyla son 10 yılı aşkın dönemin en hızlı pozisyon küçültme sürecini yaşadı.
Bankanın kurumsal müşterilerine hizmet veren prime brokerage biriminin verileri, hem yükseliş hem de düşüş yönünde işlem yapan hedge fonların haziran sonundan bu yana gerçekleştirdiği net pozisyon azaltımının, dönemin başlangıcındaki brüt piyasa değerinin yüzde 10,7'sine ulaştığını gösterdi.
Veriler, satışların yalnızca ekim ayındaki piyasa düşüşleriyle sınırlı kalmadığını, kasım başında da devam ettiğini ortaya koydu.
Hedge fonlarda 10 yılı aşkın sürenin en sert geri çekilişi
Morgan Stanley'nin verilerine göre, hisse senedi seçimine dayalı uzun ve kısa pozisyon stratejileri uygulayan fonlar, riskli yatırımlarını son 10 yılı aşkın dönemin en yüksek hızında azaltıyor.
Haziran ayından itibaren hızlanan bu eğilim, ekim ayında belirginleşirken ABD'deki ara seçimlerin ardından yaşanan sert piyasa hareketleriyle kasımın ilk haftasında da sürdü.
Yüzde 10,7'lik küçülme, fonların yatırımcılarına aynı oranda zarar ettirdiği anlamına gelmiyor. Söz konusu veri, fonların gerçekleştirdiği net pozisyon azaltımının haziran sonundaki brüt portföy değerine oranını ifade ediyor.
Bu durum, büyük yatırımcıların piyasalardaki dalgalanmalara karşı daha temkinli pozisyon almaya başladığını gösteriyor.
Yapay zekâ hisselerindeki satışlar fonları vurdu
Büyük fonların pozisyon küçültmesinde yapay zekâ sektöründeki değer kayıpları önemli rol oynadı.
Son dönemde yüksek değerlemelere ulaşan teknoloji şirketlerinin gelecekteki kârlılığına ilişkin soru işaretleri, yatırımcıların risklerini yeniden değerlendirmesine yol açtı.
Özellikle veri merkezlerine yapılan büyük yatırımlar, yapay zekâ altyapısının finansman maliyetleri ve bu harcamaların ne kadar sürede gelir yaratacağına ilişkin belirsizlikler, sektördeki satış baskısının başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.
Morgan Stanley verilerine göre hedge fonların yapay zekâ hisselerindeki pozisyon ağırlığı, bu şirketlerin piyasa değerleriyle karşılaştırıldığında düşük seviyeye geriledi. Buna rağmen yapay zekâ bağlantılı şirketler, fonların toplam mutlak hisse pozisyonlarının yaklaşık yüzde 32'sini oluşturmaya devam ediyor.
Fonların yüzde 40'ından fazlası kazanç sağlayamadı
Piyasalardaki satış dalgası, hedge fonların yatırım performansını da olumsuz etkiledi.
Morgan Stanley'nin ekim sonu verilerine göre, hisse senedi seçimine dayalı stratejiler uygulayan fonların yüzde 40'ından fazlası, 2026'nın ilk 10 ayında zarar etti veya pozitif getiri elde edemedi.
Özellikle teknoloji şirketlerine yoğunlaşan fonlar, yılın ilk yarısında elde ettikleri kazançların önemli bölümünü kaybetti.
Goldman Sachs verilerine göre teknoloji ağırlıklı uzun-kısa stratejili fonlar, 5 Kasım Perşembe günü yüzde 4'ün üzerinde değer kaybetti. Söz konusu fonların yılın ilk yarısında yüzde 24'e kadar ulaşan getirileri, son satışların ardından yaklaşık sıfır seviyesine geriledi.
Bir günde 57 milyar dolarlık satış baskısı
Piyasalardaki dalgalanmanın boyutunu gösteren verilerden biri de 5 Kasım'da kaldıraçlı borsa yatırım fonlarından kaynaklanan satış baskısı oldu.
Morgan Stanley, kaldıraçlı borsa yatırım fonlarının (ETF) günlük yeniden dengeleme işlemlerinden kaynaklanan hisse senedi satış ihtiyacını yaklaşık 57 milyar dolar olarak hesapladı.
Banka verilerine göre bu tutar, 2007'ye kadar uzanan veri setinde görülen en yüksek satış büyüklüğüne karşılık geldi. Ancak söz konusu rakam, yeniden dengeleme kaynaklı satış baskısını ifade ediyor; tamamının aynı koşullarda gerçekleşmiş işlemler olduğu anlamına gelmiyor.
Aynı gün ABD'de uzun ve kısa pozisyon stratejileri uygulayan hedge fonların net kaldıraç oranı yüzde 5 geriledi. Morgan Stanley, bu hareketi 2010'dan bu yana kaydedilen en büyük beş günlük kaldıraç azaltımından biri olarak tanımladı.
Büyük yatırım fonlarında işten çıkarmalar başladı
Satış dalgasının etkileri yalnızca finansal getirilerle sınırlı kalmadı. Bazı büyük fon yönetim şirketleri, zararların ardından yatırım ekiplerini küçültme ve belirli işlem stratejilerinden çekilme kararı aldı.
Reuters'ın 6 Kasım tarihli haberine göre, yaklaşık 17 milyar dolarlık varlığı yöneten Walleye Capital, hisse senedi yatırımlarına odaklanan birimini küçülteceğini ve yatırım ekibindeki çalışanların önemli bir bölümünü işten çıkaracağını açıkladı.
Şirket ayrıca yatırımcılara yönettiği sermayenin bir bölümünü iade etmeyi planladığını bildirdi.
Piyasa kaynakları, başka büyük fon yönetim şirketlerinin de kaldıraç oranlarını düşürdüğünü ve zarar eden yatırım ekiplerini küçülttüğünü aktardı.
Küresel piyasalarda satışlar sürecek mi?
Hedge fonların risk azaltma eğilimi, hisse senedi piyasalarındaki düşüşün mutlaka devam edeceği anlamına gelmiyor. Ancak büyük yatırımcıların benzer pozisyonları aynı dönemde kapatması, piyasalardaki fiyat hareketlerinin şiddetlenmesine neden olabiliyor.
Özellikle çok sayıda fonun aynı teknoloji şirketlerine yatırım yapmış olması, satışların belirli hisselerde yoğunlaşması riskini artırıyor.
Araştırma şirketi PivotalPath, büyük çok stratejili hedge fonların portföylerinde giderek artan benzerliğin, eş zamanlı pozisyon kapatılması durumunda kayıpları büyütebileceğine dikkat çekti.
Önümüzdeki dönemde ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz politikası, yapay zekâ yatırımlarının kârlılığı ve teknoloji şirketlerinin finansman koşulları, yatırımcıların yeniden risk üstlenme kararlarında belirleyici olabilecek.
Morgan Stanley'nin son verileri, küresel hisse senedi piyasalarında yalnızca fiyatların değil, büyük yatırımcıların pozisyon alma davranışlarının da önemli ölçüde değiştiğini ortaya koyuyor.