Son 2 yılda altının ons başına 3 bin dolar değer kazanması, TCMB’nin kendine ait altın rezervinde 53 milyar dolarlık değer artışı sağladı. Net altın borcu olan Hazine ise 2017’den bu yana 18.4 milyar dolar zararda.
Son iki yılda küresel piyasalarda altın fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, Türkiye’de kamu maliyesine farklı yönlerden yansıdı. Altının ons fiyatının yaklaşık 3 bin dolar artması, kamu kurumlarının altın pozisyonlarında önemli kâr ve zarar kalemleri oluşturdu.
TCMB’nin Rezervine 53 Milyar Dolarlık Değer Artışı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), rezervlerinde önemli miktarda altın bulunduruyor. Son iki yılda altının ons fiyatındaki güçlü artış, Merkez Bankası’nın sahip olduğu altın rezervlerinin piyasa değerini yukarı taşıdı.
Hesaplamalara göre, ons başına yaklaşık 3 bin dolarlık artış, TCMB rezervlerinde toplamda 53 milyar dolarlık bir değer artışı yarattı. Bu artış, Merkez Bankası’nın bilançosuna olumlu yansıyarak özkaynaklarını güçlendiren bir unsur oldu.
Ekonomistler, altın fiyatlarındaki yükselişin küresel enflasyon, jeopolitik riskler ve merkez bankalarının güvenli liman talebi gibi faktörlerden beslendiğini belirtiyor.
Hazine Net Altın Borcunda 18,4 Milyar Dolar Zararda
Öte yandan T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı cephesinde tablo farklı. Hazine’nin net altın borçlusu konumunda olması, fiyat artışlarının maliyet olarak yansımasına neden oldu.
2017 yılından bu yana altın fiyatlarında yaşanan yükseliş dikkate alındığında, Hazine’nin net altın borcu nedeniyle yaklaşık 18,4 milyar dolar zarar yazdığı hesaplanıyor. Altın fiyatı yükseldikçe, borcun geri ödeme maliyeti de artıyor.
Kamuya Kâr mı, Zarar mı?
Uzmanlara göre, kamu genelinde bakıldığında tablo karmaşık bir görünüm sergiliyor. TCMB’nin rezerv değerindeki artış bilanço açısından olumlu bir gelişme olarak öne çıkarken, Hazine’nin borç pozisyonu maliyet yaratıyor.
Ancak ekonomistler, Merkez Bankası’nın elde ettiği değer artışının “gerçekleşmiş kâr” niteliği taşımadığını; fiyatlar gerilemediği sürece bilanço üzerinde potansiyel kazanç olarak kaldığını vurguluyor. Benzer şekilde, Hazine açısından zarar da fiyat dalgalanmalarına bağlı olarak değişkenlik gösterebiliyor.
Altın fiyatlarının seyrine bağlı olarak önümüzdeki dönemde kamu bilançosundaki bu dengenin yeniden şekillenebileceği ifade ediliyor.