Fransa Cumhurbaşkanı gümrük vergisi tehditlerini ‘kabul edilemez’ olarak nitelendirirken, İsveç Başbakanı Ulf Kristersson AB’nin ABD tarafından ‘şantaja’ boyun eğmeyeceği konusunda uyardı.
Emmanuel Macron, Donald Trump’ın Grönland’ı ele geçirme girişimine karşı çıkan ülkelere gümrük vergisi uygulama tehditlerine sert tepki göstererek, “hiçbir gözdağı”nın Avrupa ülkelerini Grönland konusundaki tutumlarından vazgeçiremeyeceğini belirtti.
ABD Başkanı Cumartesi günü, 1 Şubat’tan itibaren sekiz Avrupa ülkesine %10, 1 Haziran’dan itibaren ise %25 oranında gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu.
Macron’un mesajı, AB’nin Trump tarafından “şantaja” boyun eğmeyeceği konusunda uyarıda bulunan İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ve “müttefikler arasında tehditlere yer yoktur” diyen Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre tarafından da tekrarlandı.
AB liderleri ortak bir açıklamada, “gümrük vergilerinin transatlantik ilişkileri zayıflatacağını ve tehlikeli bir aşağı doğru sarmala yol açacağını” belirtti. AB büyükelçilerinin Pazar günü acil bir toplantı için bir araya gelmesi bekleniyor.
Trump’ın tehditleri, şimdiye kadar çatışmacı bir yola girmekten kaçınan AB’yi harekete geçirmiş gibi görünüyor; Avrupa Parlamentosu üyeleri önümüzdeki hafta ABD ticaret anlaşmasının onaylanmasını durdurmakla tehdit ediyor .
Enstitüdeki en büyük oy bloğu olan Avrupa Halk Partisi’nin başkanı Manfred Weber, yasal onay sürecini durdurmak zorunda kalacaklarını söyledi.
Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya’ya karşı tehdit edilen gümrük vergileri, Trump’ın Grönland’ı ele geçirme niyetine en çok karşı çıkan ülkeleri hedef alıyor
Güney Amerika ülkelerinden oluşan Mercosur ittifakıyla tarihlerinin en büyük ticaret anlaşmasını imzalamak üzere Paraguay’da bulunan Avrupalı liderler, Trump’ın Truth Social’daki son çıkışıyla şaşkına uğradılar.
Trump, “Bu gümrük vergisi, Grönland’ın tamamen ve eksiksiz olarak satın alınmasına ilişkin bir anlaşmaya varılana kadar ödenmeye devam edecektir,” dedi.
Macron, gümrük vergisi tehditlerini derhal “kabul edilemez” olarak nitelendirdi. Avrupa’nın Grönland’ı savunmaya çalıştığı, Danimarka’nın ise AB üyesi, NATO üyesi ve uluslararası hukuku somutlaştıran BM tüzüğünün imzacısı olduğu bir bağlamda bu tehditlerin “yeri olmadığını” söyledi .
Macron, “Fransa, Avrupa’da ve başka yerlerde ulusların egemenliğine ve bağımsızlığına bağlıdır. Bu, tercihlerimize yön verir. Birleşmiş Milletler’e ve tüzüğümüze olan bağlılığımızın temelini oluşturur,” dedi.
“İşte bu nedenle Ukrayna’yı destekliyoruz ve desteklemeye devam edeceğiz; bu nedenle de bu ilkeleri ve güvenliğimizi savunmak için güçlü ve kalıcı bir barış için gönüllülerden oluşan bir koalisyon kurduk.”
“Bu nedenle de Danimarka’nın Grönland’da düzenlemeye karar verdiği tatbikata katılmaya karar verdik. Bu kararın arkasında duruyoruz, çünkü bu karar özellikle Arktik’teki ve Avrupa sınırlarında güvenliği ilgilendiriyor.”
“Ukrayna’da, Grönland’da veya dünyanın herhangi bir yerinde bu tür durumlarla karşılaştığımızda, hiçbir gözdağı veya tehdit bizi etkilemeyecektir.”
Kristersson şu uyarıda bulundu: “Şantajlara boyun eğmeyeceğiz. Danimarka ve Grönland’ı ilgilendiren konularda yalnızca Danimarka ve Grönland karar verir. Ben her zaman ülkemin ve müttefik komşularımızın yanında olacağım.”
Avrupa Birliği liderler konseyi başkanı António Costa ve Avrupa Komisyonu başkanı Ursula von der Leyen ortak açıklamalarında, “NATO da dahil olmak üzere, Arktik’te barış ve güvenliğe yönelik ortak transatlantik çıkarların sürekli olarak altını çizdiklerini” belirttiler.
Açıklamada ayrıca, “diyaloğun hayati önem taşıdığı” belirtildi. “Gümrük vergileri transatlantik ilişkileri zayıflatacak ve tehlikeli bir aşağı doğru sarmala yol açacaktır” diye devam eden açıklamada, “Avrupa birleşik, koordineli ve egemenliğini korumaya kararlı kalacaktır.” ifadelerine yer verildi.
Danimarka, büyüyen krizde diplomatik gerilimi düşürmeye çalıştı. Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, yaptığı açıklamada, geçen hafta Marco Rubio ile yapılan “yapıcı” görüşmelere ve Arktik’teki güvenliği artırmak için daha fazlasının yapılması gerektiğinin kabulüne değindi. “Bu nedenle biz ve NATO ortaklarımız, Amerikalı müttefiklerimizle tam şeffaflık içinde adımlarımızı hızlandırıyoruz,” dedi.
Danimarka Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü’nde kıdemli araştırmacı olan Mikkel Runge Olesen, Trump’ın geçen Ağustos ayında AB ihracatına uyguladığı %15’lik gümrük vergilerine ek olarak %10’luk gümrük vergisi tehdidini bir “müzakere taktiği” olarak nitelendirdi.
“Bence bu, Avrupa birliklerinin Grönland’a gitmesine bir tepki, çünkü gümrük vergilerine bakarsanız, asker gönderen ülkelerin vergileriyle aynı seviyede olduklarını görürsünüz,” dedi Sky News’e.
“Amerikan askerlerini Grönland’da asla sahada görmeyeceğiz; bu bir müzakere taktiği.”
AB-ABD gümrük tarifesi anlaşması geçen Ağustos ayında Trump’ın İskoçya’daki golf sahasında kararlaştırılmıştı ancak Avrupa Parlamentosu tarafından henüz onaylanmadı.
Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı Alman milletvekili Bernd Lange, milletvekillerinin onay sürecindeki tüm ilerlemeyi durdurmasını beklediğini söyledi.
“1 Şubat’tan itibaren ek %10’luk bir gümrük vergisi uygulama tehdidi göz önüne alındığında, işlerimize eskisi gibi devam edebileceğimizi düşünemiyorum ve çalışmalarımızı askıya alacağımızı varsayıyorum.”
Sözlerine şöyle devam etti: “EPP, AB-ABD ticaret anlaşmasından yana, ancak Donald Trump’ın Grönland ile ilgili tehditleri göz önüne alındığında, bu aşamada onay mümkün değil. ABD ürünlerine uygulanan %0 gümrük vergisi askıya alınmalıdır.”
Görüşmeleri sonlandıranlar arasında, ikinci büyük seçmen bloğu olan Sosyalistler ve Demokratlar da yer aldı; bu partinin ticaretten sorumlu başkan yardımcısı Kathleen Van Brempt, “mevcut koşullar altında hiçbir ticaret anlaşmasının mümkün olamayacağını” söyledi.