İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçen denizaltı internet kablolarını yeni baskı ve gelir aracı olarak kullanmaya hazırlanıyor. Teknoloji devlerinden ücret talep etmeyi planlayan Tahran, ödeme yapılmaması halinde küresel veri trafiğini etkileyebilecek risklere işaret ediyor.
Hürmüz Boğazı’nı savaş döneminde abluka altına alma stratejisinden güç alan İran, şimdi küresel ekonominin daha az görünür ancak kritik damarlarından biri olan denizaltı kablolarına yöneliyor. Tahran yönetimi, Avrupa, Asya ve Basra Körfezi arasında büyük miktarda internet ve finans verisi taşıyan bu kabloları kullanan teknoloji şirketlerinden ücret talep etmeye hazırlanıyor. İran’a yakın medya kuruluşları, ödeme yapılmaması halinde veri trafiğinin aksayabileceği yönünde uyarılarda bulundu.
CNN'de yer alan habere göre, İran parlamentosunda, Arap ülkelerini Avrupa ve Asya’ya bağlayan denizaltı kablolarını da kapsayabilecek bir plan gündeme geldi. İran ordusu sözcüsü İbrahim Zülfikari, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “İnternet kablolarına ücret uygulayacağız” açıklamasını yaptı.
Google, Microsoft, Meta ve Amazon'dan İran yasalarına uymaları istenecek
Devrim Muhafızları’na yakın medya organlarına göre plan kapsamında Google, Microsoft, Meta ve Amazon gibi teknoloji devlerinin İran yasalarına uyması istenecek. Denizaltı kablo şirketlerinden lisans ücreti alınması, bakım ve onarım çalışmalarının ise yalnızca İranlı şirketler tarafından yapılması planlanıyor.
Bu adım, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik konumunu ekonomik baskı aracına dönüştürme girişimi olarak değerlendiriliyor.
Söz konusu teknoloji şirketlerinden bazıları Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’nden geçen denizaltı kablo projelerine yatırım yapmış durumda. Ancak bu kabloların İran karasularından geçip geçmediği net değil.
İran’ın teknoloji devlerini bu plana nasıl uymaya zorlayabileceği de belirsizliğini koruyor. ABD yaptırımları nedeniyle bu şirketlerin İran’a ödeme yapması yasak. Bu nedenle sektör çevrelerinde, Tahran’ın açıklamalarının somut bir politikadan çok siyasi mesaj niteliği taşıdığı değerlendirmesi yapılıyor.
Dünya genelindeki internet bağlantıları etkilenebilir
Buna rağmen İran’a yakın medya kuruluşları, küresel veri akışını etkileyebilecek denizaltı kablolarına zarar verilebileceği yönünde üstü kapalı uyarılar yayımladı. Böyle bir senaryonun, trilyonlarca dolarlık küresel veri trafiğini ve dünya genelindeki internet bağlantısını etkileyebileceği belirtiliyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyaretinin ardından savaşın yeniden tırmanabileceği yönündeki endişeler artarken, İran askeri gücünün ötesinde elinde farklı baskı araçları bulunduğu mesajını vermeye çalışıyor.
Bu gelişme, Hürmüz Boğazı’nın küresel dijital altyapı açısından da ne kadar kritik bir konuma sahip olduğunu ortaya koyarken, Tahran’ın coğrafi avantajını uzun vadeli ekonomik ve stratejik güce dönüştürme arayışına işaret ediyor.
Denizaltı kabloları, küresel bağlantının omurgasını oluşturuyor ve dünyadaki internet ile veri trafiğinin büyük bölümünü taşıyor. Bu altyapının hedef alınması yalnızca internet hızlarını etkilemekle kalmayabilir; bankacılık sistemlerinden askeri iletişime, yapay zekâ bulut altyapılarından uzaktan çalışmaya, çevrim içi oyunlardan dijital yayın platformlarına kadar çok geniş bir alanı sekteye uğratabilir.
Bloomberg Economics Orta Doğu Direktörü Dina Esfandiary, İran açısından bu savaşta temel önceliğin rejimin ayakta kalması olduğunu belirterek, Tahran’ın ekonomik baskı kapasitesini öne çıkarmaya çalıştığını söyledi.
Kaynak: GazeteOksijen